HMT Watches History: HMT कंपनी का बंद झाली?

0 0 2 minutes read

HMT Watches History: देशाचे पहिले पंतप्रधान पंडित नेहरूंनी पाहिलेलं स्वप्न, इंदिरा गांधींच्या हातातील घड्याळ आणि भारतातील प्रत्येक मध्यमवर्गीय कुटुंबाची पहिली पसंती… HMT म्हणजे केवळ एक घड्याळ नव्हतं, तर तो भारताचा ‘वेळ’ होता! पण जगाला वेळेची किंमत शिकवणारा हाच ब्रँड स्वतः मात्र बदलत्या काळासोबत धावू शकला नाही. काश्मीरमधील राजकीय संकट, अंतर्गत बंडखोरी आणि एका नव्या भारतीय प्रतिस्पर्ध्याची एन्ट्री… या सगळ्यात HMT चा खेळ नेमका कसा बिघडला? जाणून घेऊया देशातील सर्वात मोठ्या ब्रँडला खुद्द सरकारनेच टाळ का लावलं?…..

जेव्हा वेळेचा अर्थ फक्त HMT होता!

१९५३ मध्ये देशाचे पहिले पंतप्रधान पंडित नेहरू यांनी या कंपनीची सुरुवात केली.
१९६१ मध्ये जपानच्या Citizen कंपनीसोबत मिळून भारतात पहिलं मनगटी घड्याळ तयार झालं.
एका काळात बाजारात विकल्या जाणाऱ्या १०० पैकी ९० घड्याळांवर फक्त HMT हेच नाव असायचं!

HMT मुळे घराघरात पोहोचलेली घड्याळे

जगातील मोठे ब्रँड्स फक्त श्रीमंतांसाठी घड्याळे बनवत होते, पण HMT ने सर्वसामान्यांसाठी जनता मॉडेल आणलं,
ज्याच्या १५ कोटींहून अधिक कॉपीज विकल्या गेल्या.
लग्नात नवरदेवाला ‘HMT कंचन’ घड्याळ गिफ्ट देणं ही तर एक मोठी परंपराच बनली होती.
अगदी देशाच्या पंतप्रधान इंदिरा गांधी सुद्धा HMT चं घड्याळ वापरायच्या!

एका चुकीने खेळ बिघडवला!

१९८० च्या दशकात जगात बॅटरीवर चालणाऱ्या ‘क्वार्ट्ज’ (Quartz) घड्याळांची लाट आली. पण HMT मात्र जुन्याच पद्धतीच्या, चावी देणाऱ्या घड्याळांवर अडून राहिले. त्यांनी नंतर ‘सोना’ आणि ‘विजय’ हे क्वार्ट्ज मॉडेल्स आणले खरे, पण ते महाग असल्याने लोकांना आवडले नाहीत.

टाटांच्या ‘Titan’ ची एन्ट्री आणि मोठा धक्का!

१९८४ मध्ये टाटा समूहाने Titan लाँच करून ट्रेंडी आणि आधुनिक डिझाईन्स आणले.
१९८६ मध्ये HMT च्या सुमारे ३५० अनुभवी इंजिनिअर्सनी कंपनी सोडून Titan जॉईन केलं! यामुळे HMT ची तांत्रिक बाजू पूर्णपणे कमकुवत झाली.

काश्मीर संकट आणि श्रीनगर फॅक्टरी बंद

१९९० मध्ये काश्मीरमधील तणावपूर्ण परिस्थितीमुळे HMT च्या श्रीनगर फॅक्टरीचे काम पूर्णपणे ठप्प झाले. फॅक्टरी बंद असूनही तिथल्या शेकडो कर्मचाऱ्यांना विनाकाम पगार द्यावा लागल्याने कंपनी प्रचंड आर्थिक तोट्यात गेली.

जागतिक स्पर्धा आणि शेवटचा अंक

HMT Watches History: १९९१ च्या आर्थिक उदारीकरणानंतर Casio, Timex आणि Swatch सारखे परदेशी ब्रँड्स भारतात आले. लोकांना एकापेक्षा एक भारी आणि स्टायलिश पर्याय मिळाले, तर HMT जुन्याच डिझाईन्समध्ये अडकून राहिले.सतत वाढणाऱ्या तोट्यामुळे शेवटी मे २०१६ मध्ये सरकारने HMT चा घड्याळ व्यवसाय पूर्णपणे बंद केला.

शेवटी काय झालं?

HMT Watches History: घड्याळ आणि ट्रॅक्टर व्यवसाय बंद झाला असला, तरी HMT कंपनी आजही मशीन टूल्स आणि डिफेन्स सेक्टरसाठी औद्योगिक उपकरणे बनवते. बेंगळुरूमध्ये त्यांचं एक स्टोअर आणि म्युझियम आजही सुरू आहे.

आणखी वाचा: