V-Guard: एका छोट्या गॅरेजमधून सुरू झालेला ब्रँड

0 0 2 minutes read

V-Guard: केरळमधील ही गोष्ट 1970 च्या दशकातील आहे. त्या काळात केरळ प्रामुख्याने हायड्रो पॉवरवर अवलंबून असल्याने पाऊस कमी झाला की वीज गायब व्हायची.

वीजेच्या फ्लक्चुएशनमुळे महागडे टीव्ही, फ्रिज आणि एसी जळून जायचे.
आखाती देशांतून येणाऱ्या पैशामुळे मध्यमवर्गीय कुटुंबं महागड्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तू तर खरेदी करत होती, पण त्यांच्या सुरक्षेसाठी बाजारात कोणताही खात्रीशीर उपाय नव्हता.

इस्रोचे रिजेक्शन आणि नोकरीतील धडा

1950 मध्ये एका शेतकरी कुटुंबात जन्मलेले कोचौसेफ चित्तिलप्पिल्ली शिक्षणामध्ये हुशार होते. फिजिक्समध्ये मास्टर्स पूर्ण केल्यावर त्यांचे स्वप्न ISRO मध्ये सायंटिस्ट बनण्याचे होते.

इस्रोमध्ये त्यांनी अनेकदा अर्ज केला, पण प्रत्येक वेळी रिजेक्शन आले.
खचून न जाता 1973 मध्ये त्यांनी ‘टेलिक्स’ नावाच्या एका छोट्या स्टॅबिलायझर कंपनीत सुपरवायझर म्हणून नोकरी पत्करली. तिथे काम करताना त्यांना समजले की भविष्यात या प्रॉडक्टची मागणी अफाट वाढणार आहे.

वडिलांकडून 1 लाख आणि गॅरेजमध्ये सुरुवात

V-Guard: वडिलांची इच्छा मुलाने बँकेत नोकरी करावी किंवा प्राध्यापक व्हावे अशी होती. पण कोचौसेफ यांनी व्यवसायाचा निर्धार केला होता. 1977 मध्ये त्यांनी वडिलांकडून 1 लाख रुपये उसने घेतले (त्या काळात ही खूप मोठी रक्कम होती) आणि त्रिचूरमधील एका छोट्या गॅरेजमध्ये ‘व्ही-गार्ड’ (V-Guard) ची स्थापना केली.

नेमक्या त्याच वेळी लोकांनी इलेक्ट्रॉनिक वस्तू घ्यायला सुरुवात केली होती आणि त्याच वेळी व्ही-गार्डने दर्जेदार स्टॅबिलायझर बाजारात आणले.

संकटातून जन्माला आलेले ‘आउटसोर्सिंग’ मॉडेल!

1980 च्या दशकात कंपनी मोठी होत असतानाच कारखान्यात कामगारांचा मोठा संप झाला आणि उत्पादन पूर्णपणे ठप्प झाले. कंपनी बुडण्याच्या उंबरठ्यावर आली.

कोचौसेफ यांनी उत्पादनाचे काम बाहेरच्या छोट्या उत्पादकांकडून करून घेण्यास सुरुवात केली.
मॅन्युफॅक्चरिंग जरी बाहेरून होत असले, तरी प्रत्येक प्रॉडक्टची अंतिम तपासणी आणि गुणवत्ता नियंत्रण स्वतः व्ही-गार्डकडे ठेवले. आज ज्याला आपण ‘Outsourcing Model‘ म्हणतो, ते त्यांनी 40 वर्षांपूर्वी यशस्वी करून दाखवले.

एका उत्पादनातून ‘डायव्हर्सिफिकेशनचा’ प्लॅन

केवळ स्टॅबिलायझर या एकाच प्रॉडक्टवर अवलंबून न राहता त्यांनी योग्य वेळी आपल्या उत्पादनांचा विस्तार (Diversification) सुरू केला.

1996: वॉटर हिटर क्षेत्रात प्रवेश
1998: यूपीएस (UPS) सिस्टीम लॉन्च
2001: वॉटर पंप्स आणि वायर्स मार्केटमध्ये एन्ट्री

V-Guard: गुणवत्ता आणि उत्तम ‘After sales service’ या दोन गोष्टींमुळे व्ही-गार्डने ग्राहकांचा विश्वास जिंकला आणि दक्षिण भारतात आपले साम्राज्य निर्माण केले.

Slide 7 – उत्तर भारतातील विस्तार आणि ‘Sunflame’ चे अधिग्रहण

दक्षिण भारतात नंबर 1 बनल्यानंतर व्ही-गार्डसमोर हवेल्स (Havells) आणि बजाज (Bajaj) सारख्या बलाढ्य कंपन्यांचे उत्तर भारतातील वर्चस्व मोडून काढण्याचे मोठे आव्हान होते.

2013 मध्ये व्ही-गार्डने प्रसिद्ध किचन अप्लायन्स कंपनी ‘सनफ्लेम’ (Sunflame) ला थेट टेकओव्हर केले.
या एकाच निर्णयामुळे व्ही-गार्डची प्रॉडक्ट रेंज तर वाढलीच, शिवाय उत्तर भारताच्या अवाढव्य मार्केटमध्ये त्यांना थेट आणि सोपी एन्ट्री मिळाली.

अब्जाधीश उद्योजकाची थक्क करणारी माणुसकी!

2011 मध्ये वयाच्या साठीत असताना कोचौसेफ यांनी एक असा निर्णय घेतला ज्याने संपूर्ण देशाला थक्क केले.

V-Guard: कोणताही नातेसंबंध किंवा ओळख नसताना, केवळ एक मानवी जीव वाचवण्यासाठी त्यांनी आपली एक किडनी एका अनोळखी ट्रक ड्रायव्हरला दान केली.

यानंतर त्यांनी किडनी डोनेशनची एक साखळी (Chain) तयार केली. तसेच आपल्या फाउंडेशनच्या माध्यमातून गरीब मुलांचे शिक्षण, बेघरांना घरे आणि वैद्यकीय मदत पुरवण्याचे काम आजही ते अविरत करत आहेत.

गॅरेज ते ₹14,000 कोटींचे साम्राज्य!

एकेकाळी फक्त एका छोट्या गॅरेजमधून सुरू झालेली ही कंपनी आज देशातील अग्रगण्य इलेक्ट्रिकल ब्रँड्सपैकी एक आहे.

V-Guard: वार्षिक हजारो कोटींची उलाढाल, देशभरात शेकडो सप्लायर्स, हजारो डीलर्स आणि लाखो समाधानी ग्राहकांचे नेटवर्क आज व्ही-गार्डकडे आहे. लोकांना फक्त समस्या दिसत होती, पण कोचौसेफ यांनी त्याच समस्येचे रूपांतर एका महाकाय बिझनेस साम्राज्यात केले.

आणखी वाचा: