Bio Gas In CNG PNG: पेट्रोलनंतर आता CNG-PNG मध्ये मोठा बदल

Bio Gas In CNG PNG: शेण, सेंद्रिय कचरा आणि कृषी अवशेषांपासून तयार होणाऱ्या बायोगॅसला आता देशाच्या ऊर्जा धोरणात मोठं स्थान मिळणार आहे.

पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रण यशस्वीपणे राबवल्यानंतर केंद्र सरकारने आता CNG आणि PNG मध्ये Compressed Bio-Gas (CBG) मिश्रण वाढवण्याचा महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामागे स्वच्छ ऊर्जा, इंधन आयात कमी करणे, ग्रामीण अर्थव्यवस्था मजबूत करणे आणि शेतकऱ्यांना अतिरिक्त उत्पन्नाची संधी उपलब्ध करून देणे हा प्रमुख उद्देश आहे.

नेमकं काय घडलं?

Bio Gas In CNG PNG: केंद्र सरकारने GOBAR-DHAN (Galvanizing Organic Bio-Agro Resources Dhan) राष्ट्रीय योजनेला मंजुरी दिली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश सेंद्रिय कचरा, शेण आणि कृषी अवशेषांपासून Compressed Bio-Gas (CBG) तयार करून त्याचा ऊर्जा क्षेत्रात अधिक वापर वाढवणे हा आहे.

या योजनेद्वारे सरकार खालील उद्दिष्टांवर भर देणार आहे:

• कचऱ्याचे ऊर्जेमध्ये रूपांतर
• बायोगॅस उत्पादनात मोठी वाढ
• ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना
• स्वच्छ ऊर्जा वापराला प्रोत्साहन
• इंधन आयात कमी करणे

किती मोठी आहे ही योजना?

सरकारने या योजनेसाठी तब्बल ₹23,731 कोटींची तरतूद केली आहे.

योजनेचा कालावधी: 2026-27 ते 2035-36

याचा अर्थ पुढील दहा वर्षांत भारतातील बायोगॅस उद्योगात मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक, रोजगार आणि नवीन प्रकल्प उभारले जाण्याची शक्यता आहे.

CNG आणि PNG मध्ये काय बदलणार?

Bio Gas In CNG PNG: सरकारचा उद्देश Compressed Bio-Gas (CBG) चा वापर वाढवण्याचा आहे.

त्यासाठी CNG आणि PNG मध्ये CBG चे मिश्रण टप्प्याटप्प्याने वाढवले जाईल.

याआधी जाहीर करण्यात आलेल्या धोरणानुसार 2028-29 पासून 5% CBG Blending करण्याचे लक्ष्य निश्चित करण्यात आले आहे.

यामुळे पर्यावरणपूरक इंधनाचा वापर वाढेल आणि पारंपरिक नैसर्गिक वायूवरील अवलंबित्व कमी होईल.

या निर्णयाचा फायदा कोणाला होणार?

या योजनेचा फायदा अनेक स्तरांवर होऊ शकतो.

शेतकऱ्यांसाठी

• शेण व कृषी अवशेषांपासून अतिरिक्त उत्पन्न
• कचऱ्याचे आर्थिक मूल्यात रूपांतर
• ग्रामीण भागात नवीन रोजगार

पशुपालकांसाठी

• शेणाचा अधिक प्रभावी उपयोग
• बायोगॅस प्रकल्पांमधून अतिरिक्त कमाई

ग्रामीण उद्योजकांसाठी

• CBG प्रकल्प उभारण्याची संधी
• नवीन उद्योग व व्यवसाय

देशासाठी

• स्वच्छ ऊर्जा उत्पादन
• LNG आयात कमी होण्यास मदत
• ऊर्जा सुरक्षितता मजबूत
• Circular Economy ला चालना

कचरा आता ठरणार कमाईचे साधन

आजपर्यंत शेण, सेंद्रिय कचरा आणि कृषी अवशेष हे अनेकदा टाकाऊ समजले जात होते. मात्र आता त्याच कच्च्या मालापासून ऊर्जा निर्मिती करून आर्थिक मूल्य निर्माण करता येणार आहे.

यामुळे पर्यावरण संरक्षणाबरोबरच ग्रामीण भागात आर्थिक विकासालाही गती मिळण्याची अपेक्षा आहे.

पुढील काळात काय बदलू शकतो?

Bio Gas In CNG PNG: जर ही योजना प्रभावीपणे राबवली गेली तर पुढील काही वर्षांत भारतात:

• CBG उत्पादनात मोठी वाढ
• अधिक बायोगॅस प्लांट
• शेतकऱ्यांचे अतिरिक्त उत्पन्न
• ग्रामीण उद्योगांना चालना
• स्वच्छ इंधनाचा वाढता वापर

अशा अनेक सकारात्मक बदलांची शक्यता आहे.

निष्कर्ष

Bio Gas In CNG PNG: पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रणानंतर आता CNG आणि PNG मध्ये बायोगॅस मिश्रण हा भारताच्या स्वच्छ ऊर्जा धोरणातील आणखी एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.

ही योजना केवळ पर्यावरणासाठीच नव्हे तर शेतकरी, पशुपालक, ग्रामीण उद्योजक आणि देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेसाठीही महत्त्वपूर्ण ठरू शकते. पुढील काही वर्षांत बायोगॅस भारताच्या ऊर्जा व्यवस्थेतील एक प्रमुख घटक बनण्याची शक्यता आहे.