करिअरच्या सुरुवातीलाच बना ‘मनी-स्मार्ट’ आणि आपल्या स्वप्नांना द्या आर्थिक बळाची जोड!
आजची तरुण पिढी महत्त्वाकांक्षी आहे. एक चांगली नोकरी, उत्तम जीवनशैली, स्वतःचे घर, देश-विदेशात फिरण्याची स्वप्ने आणि आवडत्या गोष्टींवर खर्च करण्याचे स्वातंत्र्य, हे सर्व प्रत्येकालाच हवं असतं. पण अनेकदा पहिलं वेतन हातात आल्याच्या आनंदात, आपण आर्थिक नियोजनाच्या सर्वांत महत्त्वाच्या पैलूकडे दुर्लक्ष करतो. आर्थिक स्वातंत्र्य म्हणजे केवळ खूप पैसे कमावणे नव्हे, तर आपल्या पैशावर नियंत्रण मिळवून भविष्यासाठी एक सुरक्षित पाया तयार करणे.
जर तुम्ही नुकतेच करिअर सुरू केले असेल, तर हीच ती योग्य वेळ आहे जेव्हा तुम्ही काही स्मार्ट आर्थिक सवयी लावून स्वतःच्या उज्ज्वल भविष्याची पायाभरणी करू शकता. चला तर मग पाहूया, आर्थिक स्वातंत्र्याकडे नेणारी ही ५ सोपी पण अत्यंत प्रभावी पाऊले.
१. बचतीची लवकर सुरुवात – वेळेची ताकद ओळखा
तुम्ही जितक्या लवकर बचत आणि गुंतवणूक सुरू कराल, तितका जास्त फायदा तुम्हाला चक्रवाढ व्याजाच्या जादुई शक्तीमुळे मिळतो. समजा, तुम्ही वयाच्या २२ व्या वर्षी दरमहा ५,००० रुपये गुंतवायला सुरुवात केली आणि तुम्हाला त्यावर वार्षिक १२% परतावा मिळाला. तर वयाच्या ५० व्या वर्षी तुमच्याकडे जवळपास १.४ कोटी रुपये जमा झालेले असतील. पण जर तुमच्या मित्राने हीच सुरुवात वयाच्या ३० व्या वर्षी केली, तर त्याला तितकीच रक्कम जमा करण्यासाठी खूप जास्त मासिक गुंतवणूक करावी लागेल. कारण तुम्ही त्याला वेळेच्या बाबतीत ८ वर्षांची मोठी आघाडी दिली आहे. त्यामुळे, रक्कम लहान असली तरी चालेल, पण सुरुवात लवकर करा.
२. बजेटिंग ॲप्सचा स्मार्ट वापर – पैशावर नियंत्रण
“माझा पगार कुठे जातो, तेच कळत नाही”, हे वाक्य तुम्ही अनेकदा ऐकले असेलच. यावर सर्वोत्तम उपाय म्हणजे बजेटिंग. पूर्वी डायरीत जमा खर्च लिहून ठेवला जायचा, पण आजच्या डिजिटल युगात अनेक Budgeting Apps उपलब्ध आहेत. उदा. Good Budget, Pocket Gourd, Monarch Money, Simplifi, इत्यादी. हे ॲप्स तुमच्या बँक खात्याशी लिंक होऊन तुमच्या प्रत्येक खर्चाचा हिशोब ठेवतात. जसे की, खाण्यापिण्यावर किती खर्च झाला, प्रवासावर किती, मनोरंजनावर किती, इत्यादी. यामुळे तुम्हाला तुमच्या खर्चाच्या सवयी समजतात आणि अनावश्यक खर्चावर नियंत्रण ठेवणे सोपे जाते.
३. कर्जाच्या सापळ्यापासून दूर रहा
आजच्या काळात ‘Buy Now, Pay Later’ आणि क्रेडिट कार्डमुळे कोणतीही महागडी वस्तू घेणे खूप सोपे झाले आहे. पण हीच सोय अनेकदा कर्जाच्या सापळ्यात अडकवते. विशेषतः अशा गोष्टींसाठी कर्ज घेणे टाळा, ज्यांची किंमत वेळेनुसार कमी होते. उदा. महागडे फोन
क्रेडिट कार्ड वापरणे वाईट नाही, पण त्याचा वापर शिस्तीने करायला हवा. प्रत्येक महिन्याला संपूर्ण बिल वेळेवर भरा. केवळ मिनिमम पेमेंट भरण्याच्या सवयीमुळे तुम्ही प्रचंड व्याजाच्या चक्रात अडकू शकता., कर्जाचे हप्ते फेडण्यात अडकलेली व्यक्ती कधीच खऱ्या अर्थाने आर्थिक स्वतंत्र होऊ शकत नाही, हे कायम लक्षात ठेवा.
४. SIP – गुंतवणुकीचा सोपा आणि शिस्तबद्ध मार्ग
‘शेअर बाजारात गुंतवणूक करायची तर खूप पैसे लागतात आणि खूप ज्ञानही लागतं’ हा एक मोठा गैरसमज आहे. SIP (Systematic Investment Plan) हा म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करण्याचा एक सोपा आणि शिस्तबद्ध मार्ग आहे.
SIP द्वारे तुम्ही दर महिन्याला एक निश्चित, लहान रक्कम उदा. ५०० किंवा १००० रू. तुमच्या आवडीच्या म्युच्युअल फंडात गुंतवू शकता. त्यामुळे प्रत्येक महिन्याला ठराविक रक्कम आपोआप गुंतवली जाते. तुम्हाला दीर्घकाळात चांगला सरासरी परतावा मिळतो.
५. आरोग्य विमा – तुमच्या बचतीचे सुरक्षा कवच
आपण कितीही बचत किंवा गुंतवणूक केली, तरी एक मोठी Medical Emergency आपली अनेक वर्षांची मेहनत क्षणात पाण्यात घालवू शकते. हॉस्पिटलची मोठी बिलं भरण्यासाठी अनेकदा लोकांना आपली गुंतवणूक मोडावी लागते किंवा कर्ज घ्यावे लागते.
यावर एकच उपाय आहे. तो म्हणजे आरोग्य विमा. तरुण वयात आरोग्य विमा घेतल्यास तो खूप कमी प्रीमियममध्ये मिळतो. हा एक खर्च नसून, तुमच्या आर्थिक नियोजनाचा आणि तुमच्या बचतीचा सर्वात महत्त्वाचा संरक्षक आहे.
आर्थिक स्वातंत्र्य मिळवणे हे एक दिवसाचे काम नाही तर ती एक सातत्यपूर्ण प्रक्रिया आहे. वर दिलेली ही पाच पाऊले म्हणजे तुमच्या आर्थिक प्रवासाची एक मजबूत सुरुवात आहे. लवकर बचत करणे, खर्चावर नियंत्रण ठेवणे, कर्जापासून दूर राहणे, शिस्तबद्ध गुंतवणूक करणे आणि आरोग्य विम्याचे संरक्षण घेणे, या सवयी तुम्हाला केवळ आर्थिकदृष्ट्या सुरक्षितच करणार नाहीत, तर तुमच्या स्वप्नांना पंख देण्यासाठी आवश्यक असलेले स्वातंत्र्य आणि आत्मविश्वासही देतील.
आणखी वाचा :